AL/
Dea është një arkitekte, dizajnere dhe hulumtuese e shquar nga Kosova, me një portofol të gjerë e të larmishëm arritjesh akademike dhe profesionale. Ajo ka përfunduar studimet në arkitekturë dhe dizajn urban në Universitetin Polis, duke hedhur themelet për një karrierë të dalluar në debatin dhe praktikën arkitekturore. Që nga viti 2014, Dea është e përfshirë thellësisht në akademi, duke ndarë përvojën e saj përmes mësimdhënies dhe roleve kërkimore në disa institucione të njohura. Udhëtimi i saj akademik përfshin pozita në Universitetin POLIS (2014–2017), Universitetin Politeknik të Tiranës (2019–2022) dhe Universitetin Bujqësor të Tiranës, ku ajo është pedagoge që nga viti 2019. Në janar 2022, Dea filloi studimet e doktoraturës në Universitetin Bujqësor të Tiranës dhe zgjeron përvojën ndërkombëtare si kërkuese shkencore në Departamentin e Arkitekturës Urbane dhe të Peizazhit në TU Wien. Duke avancuar më tej kërkimet e saj, në janar 2025 Dea u bë kërkuese shkencore e komunitetit Lina në Festivalin e Arkitekturës së Kosovës.
Ndikimi i Deas shtrihet edhe në ngjarje të mëdha ndërkombëtare të arkitekturës dhe artit. Ajo ka bashkëkuratuar Pavijonin e Kosovës në Bienalen prestigjioze të Venecias në vitin 2018 dhe ka qenë pjesë e ekipit kuratorial për Triennalen e Milanos në vitin 2016. Përveç kësaj, ajo ka luajtur një rol kyç në organizimin dhe kurimin e Tirana Architecture Weeks në vitin 2016 dhe Tirana Design Week në vitin 2015. Në vitin 2017, Dea bashkëthemeloi studion Apparat Collective në Tiranë, së bashku me motrën e saj, Erën. Studioja e tyre e dizajnit fokusohet në projekte të vogla, por të nivelit të lartë, duke ndjekur një qasje transgresive dhe adaptive që përshtat bashkëpunimet ndërdisiplinore me kërkesat unike të secilit projekt.
Përtej punës së saj profesionale dhe akademike, Dea ka treguar një përkushtim të fortë ndaj angazhimit komunitar. Gjatë pandemisë së COVID-19, ajo dhe babai i saj nisën projektin “FaceShieldMask”, duke mobilizuar një ekip vullnetarësh për prodhimin me printer 3D të maskave mbrojtëse për personelin mjekësor në Shqipëri dhe Kosovë. Përvoja e saj përfshin gjithashtu punë të çmuar në administratën publike, ku njihet për shpirtin bashkëpunues, kujdesin në ndjekjen e procedurave dhe menaxhimin e kujdesshëm të buxheteve të projekteve.
Apparat është një studio e re Arkitekture dhe Dizajni, e krijuar nga dy motra. Stilet eklektike dhe dinamike të Tiranës dhe Prishtinës shërbejnë si frymëzim për të sjellë dhe zhvilluar ide e qasje të reja që çojnë drejt ndryshimeve pozitive.Duke vëzhguar sfidat e përditshme të Tiranës dhe Prishtinës, Apparat përpiqet të shfrytëzojë qasje të reja në teknologji, arkitekturë, dizajn dhe materiale për të arritur dizajne cilësore dhe unike.Projektet e Apparat janë kryesisht të natyrës arkitekturore dhe vizuale, por ekipi ynë është gjithmonë gati të “thyejë rregullat”. Të frymëzuar nga fjala apparātus [lat.] – pra, thënë thjesht, një makineri komplekse – studio synon të ofrojë një zgjidhje të re kreative dhe teknologjike që rishkruan rregullat e lojës. Apparat synon të provokojë dhe të sjellë qasje të ndryshme ndaj çështjeve të dizajnit. Çdo projekt i Apparat ka identitetin e vet, duke ofruar një stil unik në vetvete.
Shërbimet që ofron Apparat janë: Arkitekturë dhe Dizajn Urban; Arkitekturë Peizazhi dhe Ekologji Urbane; Dizajn i Brendshëm; Dizajn Hapësirash; Dizajn Hapësirash Ekspozimi; Dizajn Grafik; Dizajn për Shtyp; Branding dhe Dizajn Grafik për Rrjetet Sociale; PR, marketing dhe menaxhim rrjetesh sociale.
Rreth ligjëratës
Kjo ligjëratë fokusohet në dikotominë midis rritjes urbane (e parë në këtë rast si zhvillim spekulativ individual) dhe ekologjisë urbane. Ligjërata zhvillohet përmes periudhave të ndryshme kohore në Shqipëri, duke u përpjekur të kuptojë se si është ndryshuar koncepti i arkitekturës dhe zhvillimit. Së fundi, konceptet e ekologjisë urbane, arkitekturës së peizazhit dhe dizajnit përdoren si qasje bazë që mund të sjellin një ndryshim në praktikë dhe në paradigmën e zhvillimit të vendit. Ligjërata gjithashtu përqendrohet te roli i arkitektit, veçanërisht arkitektit të peizazhit, si një aktor i rëndësishëm në proceset e tranzicionit të gjelbër të drejtë dhe përshtatjes ndaj ndryshimeve klimatike.
EN/
Dea is a distinguished architect, designer, and researcher from Kosovo with a robust and diverse portfolio of academic and professional accomplishments. She earned her degree in architecture and urban design from Polis University, laying the groundwork for a career marked by significant contributions to architectural discourse and practice. Since 2014, Dea has been deeply engaged in academia, sharing her expertise through teaching and research roles at several prominent institutions. Her academic journey includes positions at POLIS University (2014–2017), the Polytechnic University of Tirana (2019–2022), and the University of Agriculture in Tirana, where she has been a faculty member since 2019. In January 2022, she commenced her PhD studies at the University of Agriculture in Tirana and expanded her international experience as a Research Fellow in the Department of Urban and Landscape Architecture at TU Wien. Furthering her research endeavors, Dea became a research fellow of the Lina Community at the Kosova Architecture Festival in January 2025. Dea’s influence extends to major international architecture and art events. She co-curated the Kosovo Pavilion at the prestigious Venice Biennale in 2018 and was a contributor to the curatorial team for the Milan Triennale in 2016. Additionally, she played a key role in the organization and curation of the Tirana Architecture Weeks in 2016 and Tirana Design Week in 2015. In 2017, Dea co-founded Apparat Collective in Tirana with her sister, Era. Their design studio focuses on high-end, small-scale projects, adopting a transgressive and adaptive approach that tailors collaborations across various disciplines to meet the unique demands of each project. Beyond her professional and academic work, Dea has demonstrated a strong commitment to community engagement. During the COVID-19 pandemic, she and her father initiated the “FaceShieldMask” project, mobilizing a team of volunteers to 3D print protective masks for medical staff in Albania and Kosovo. Her experience also includes valuable work in public administration, where she is recognized for her collaborative spirit, procedural diligence, and careful management of project budgets.
Apparat is a new Architecture and Design Studio created by two sisters. The eclectic and dynamic styles of Tirana and Pristina serve as an inspiration to bring forward and develop new ideas and approaches leading to positive changes. Looking at the everyday challenges of Tirana and Prishtina Apparat tries to make use of new approaches in technology, architecture, design and materials to achieve high quality and unique designs. Apparat projects are mostly architecture and visual designs but our team is always ready to “break the rules”. Inspired by the word: apparātus [lat.] – i.e. in simple words a complex machine. The studio aims to offer a new creative and technological solution which redefines the rules of the game. Apparat tries to provoke and provide different approaches in design issues. Each project of apparat has his own identity providing a unique style in it.
Services that Apparat provides are: Architecture and Urban Design Landscape Architecture and urban ecology; Interior Design; Space Design ; Exhibition Space Design; Graphic Design ; Print Design ; Branding Social Media Graphic Design; Pr & marketing and social media;
About the Lecture:
This Lecture focuses on the dichotomy between urban growth (seen in this case as individual speculative development) and urban ecology. The lecture evolves through different timeframes in Albania in trying to understand how the concept of architecture and development has changed. Lastly, concepts of urban ecology, landscape architecture and design are used as basic approaches which can bring a shift in practice and in paradigm for the development of the country. The lecture focuses also on the role of the architect and especially the landscape architect as an important player in the just green transition processes and the adaptivity to climate change.
